„ბავშვთა ადრეული განვითარების სპეციალისტის“ პროფესიული მომზადების პროგრამისათვის განსაზღვრული მინიმალური სარეკომენდაციო მოთხოვნები

წინამდებარე დოკუმენტი შედგენილია „ჩეხეთის კარიტასი საქართველოში" პროექტის ფარგლებში და მისი მიზანია ბავშვთა ადრეული განვითარების სპეციალისტების ხარისხიანი მომზადება.
დოკუმენტი სარეკომენდაციო ხასიათისაა. ნებისმიერი განსხვავებული მიდგომა უნდა იყოს სათანადოდ დასაბუთებული.
პროგრამის რეკომენდებული სახელწოდება: „ბავშვთა ადრეული განვითარების სპეციალისტი“.
ეროვნული კვალიფიკაციების ჩარჩოს დონე: 5
პროგრამის მოცულობა: არანაკლებ 148 საათი 
დაშვების წინაპირობა: 
•	მინიმალური ასაკი - 21 წელი
•	ნებისმიერ სპეციალობაში ბაკალავრის/მაგისტრის დიპლომი ან პროფესიული განათლების დიპლომი: საექთნო საქმე ან სკოლამდელი აღზრდა ან აღმზრდელი ან ბაგა-ბაღის აღმზრდელ-პედაგოგი.
პროგრამის მიზნები: 
ბავშვთა ადრეული განვითარების სპეციალისტების მომზადება და მისთვის იმ ცოდნისა და უნარ-ჩვევების შეძენა, რაც საჭიროა დაბადებიდან 7 წლამდე სპეციალური საჭიროების მქონე ბავშვებისა  და მათი ოჯახების მომსახურებისთვის ბავშვთა ადრეული განვითარების ხელშეწყობის სახელმწიფო ქვეპროგრამის სტანდარტების შესაბამისად.

მინიმალური სწავლის შედეგები, შესაბამისი სარეკომენდაციო თემატიკა და სარეკომენდაციო საათობრივი დატვირთვა

სწავლის შედეგები: 
1. ცოდნა და გაცნობიერება: 
•	ბავშვთა ადრეული განვითარების და მისი ხელშემწყობი ღონისძიებების თეორიული და პრაქტიკული ცოდნა და გააზრება:
o	ბავშვის ტიპური განვითარების და განვითარების დარღვევების/შეფერხების შესახებ, ასევე იმ გარემო ფაქტორების და ბარიერების, რაც ხელს უშლის ბავშვის განვითარებასა და ფუნქციონირებას და მხარდაჭერის ფორმების (მათ შორის მშობლით გაშუალებული ჩარევის) ცოდნა;
o	ბავშვთა ადრეული ინტერვენციისა და ბავშვთა ადრეული განვითარების თეორიული საფუძვლების გაგება და ინტერპრეტირება;
o	ბავშვის განვითარების შეფასების ცოდნა და ამ ცოდნის გამოყენება ბავშვის საჭიროებების განსაზღვრისთვის;  
o	ბავშვის განვითარებაზე მოქმედი ბიოფსიქოსოციალური ფაქტორების გაანალიზება;
o	ბავშვის განვითარების კურიკულუმზე დაფუძნებული შეფასება, შეფასების შედეგის არგუმენტირებული დასაბუთება;
o	ბავშვისა და ოჯახის საჭიროებებზე ადაპტირებული, ბავშვზე ცენტრირებული და ოჯახზე ფოკუსირებული მხარდაჭერის გეგმის შექმნა;
•	ბავშვთა უფლებების კონვენციის და პროფესიული ეთიკის საკითხების ცოდნა.
2. უნარი: 
•	დავალების შესასრულებლად საჭირო კომპლექსური უნარები:
o	საწყის ეტაპზე ზედამხედველობით და შემდეგ, დამოუკიდებლად ბავშვის განვითარების პირველადი და განმეორებითი (რეგულარული) შეფასება;
o	განვითარების დარღვევის/შეფერხების იდენტიფიცირება;
o	შეფასების შედეგების ანალიზი;
o	ანალიზის შედეგად დასკვნის ჩამოყალიბება და ჩარევის ინდივიდუალური გეგმის შექმნა; 
o	ჩარევის ინდივიდუალური გეგმის განხორციელება.
•	პრობლემის გადასაჭრელად საჭირო უნარები: 
o	სიმულაციური და რეალური ქეისისთვის შეფასების ინსტრუმენტის შერჩევა და გამოყენება;
o	შეფასების შედეგების, ბავშვისა და ოჯახის საჭიროებების მიხედვით პრობლემის გადაჭრის საუკეთესო გზის შერჩევა და გამოყენება;
o	კრიზისულ სიტუაციებში რეაგირება და მხარდაჭერის გაწევა.
•	კომუნიკაციის უნარი:
o	საკუთარი პროფესიული იდეებისა და მოსაზრებების კოლეგებთან და ბავშვის ოჯახთან გაზიარება; 
o	ბავშვის ოჯახთან ასერტიული და ემპათიური კომუნიკაცია - ბავშვის შეფასების შედეგების და ჩარევის ინდივიდუალური გეგმის მის ოჯახთან გაზიარება, ოჯახის საჭიროებებისა და მოთხოვნების გათვალისწინება;
o	ახალი ინფორმაციის მიღება და სხვებისთვის გაზიარება;
o	კონსენსუსზე დაფუძნებული დიალოგის წარმართვა ბავშვის მშობლებთან/ოჯახის წევრებთან  და კოლეგებთან;
o	ინტერდისციპლინური და მულტიდისციპლინური მუშაობა ყველა იმ სპეციალისტთან ბავშვის ჩარევის ინდივიდუალური გეგმის გაზიარება-შეთანხმება, რა სერვისშიც ჩართულია ბავშვი (როგორც სოციალურ, რეაბილიტაციის და/ან საგანმანათლებლო).
3. პასუხისმგებლობა და ავტონომიურობა: 
•	პასუხისმგებლობა:
o	სწრაფად ცვალებად, არაპროგნოზირებად სამუშაო გარემოში ადაპტირება;
o	ბავშვის განვითარების მხარდამჭერ გარემოზე მეთვალყურეობა და საჭიროების მიხედვით შესაბამისი რეკომენდაციების შემუშავება; 
o	ინტერვიზიის დაგეგმვა და განხორციელება.
•	ავტონომიურობა:
o	საკუთარი (თვითრეფლექსია) და კოლეგების პროფესიული განვითარების შეფასება და გაუმჯობესება;
o	პროფესიული ლიტერატურის მოძიება, დამუშავება და პრაქტიკაში გამოყენება.

სარეკომენდაციო თემატიკა და სარეკომენდაციო საათობრივი დატვირთვა:
1.	ბავშვის ტიპური და ატიპური განვითარება, მასზე მოქმედ ფაქტორები; ბავშვისა და მისი ოჯახის მხარდაჭერის ფორმები  (არანაკლებ 26 სთ):
o	ადრეული ჩარევის, ბავშვთა ადრეული განვითარების თეორიული საფუძვლები;
o	ბავშვის განვითარებაზე მოქმედი ბიოფსიქოსოციალური ფაქტორები;
o	ბავშვის  განვითარების  კანონზომიერებები,  განვითარების  დარღვევები,  მხარდაჭერის ფორმები;
o	პიროვნებაზე ცენტრირებული და ოჯახზე ფოკუსირებული დაგეგმვის მეთოდები;
o	სპეციალური საჭიროების მქონე ბავშვების და მათი ოჯახების მხარდაჭერის გზები;
o	მშობლით გაშუალებული ჩარევის მნიშვნელობა და ძირითადი პრინციპები.
2.	ბავშვისა და მისი გარემოს ძლიერ მხარეები და საჭიროებები; ბავშვის ჰოლისტური განვითარებისა და ოჯახის გაძლიერების ღონისძიებების დაგეგმვა და განხორციელება (არანაკლებ 60 საათი):
o	შეზღუდული შესაძლებლობის, განვითარების შეფერხების ან ამ მხრივ რისკის მქონე ბავშვის შეფასება ბავშვის განვითარების ხელშეწყობის სახელმწიფო ქვეპროგრამის სტანდარტით განსაზღვრული ინსტრუმენტების გამოყენებით;
o	ბავშვის გარემოს შეფასება: უსაფრთხოება და ჰიგიენა; კვება; პოზიტიური მშობლობა; ბავშვისა და ოჯახის რუტინა;
o	ბავშვის განვითარების სფეროები და მათი შეფასება: კომუნიკაციური, მოტორული, კოგნიტური, სოციალურ - ემოციური და ადაპტური სფეროები;
o	ბავშვისა და გარემოს შეფასების შედეგებზე დაყრდნობით ბავშვისა და ოჯახის ინდივიდუალური გეგმის შემუშავება.
3.	აღმზრდელებისა და ოჯახის წევრების ინფორმირება, უნარ-ჩვევების გაძლიერება ბავშვის ზრდა-განვითარებისა და პოზიტიური აღზრდის კუთხით (არანაკლებ 48 სთ):
o	ბავშვის ოჯახთან ერთად ყოველდღიური რუტინის გაუმჯობესებაზე და ბავშვის უნარების განვითარებაზე მიმართული აქტივობების დაგეგმვა;
o	ყოველდღიურ აქტივობებში ჩართულობისთვის დამხმარე სტრატეგიების დანერგვის ტექნიკები (გაღვიძების დრო, ჰიგიენა, ჩაცმა-გახდა, ტუალეტის უნარ-ჩვევები, კვება, ეკრანის დრო, წიგნიერება, თამაში, ძილი);
o	თამაში, როგორც ჩვილისა და ადრეული ასაკის ბავშვის უნარების განვითარების ძირითადი მეთოდი (კომუნიკაციური, მოტორული, კოგნიტური, სოციალურ - ემოციური და ადაპტური სფეროები);
o	პოზიტიური აღზრდის მეთოდები: პოზიტიური ქცევის მხარდაჭერა, პოზიტიური დისციპლინა და რთული ქცევის პრევენცია.
4.	ბავშვის საგანმანათლებლო დაწესებულებაში ტრანზიციაში, ახალ გარემოსთან ადაპტაციაში დახმარება, ბავშვის განვითარების თავისებურებების და მხარდაჭერის მეთოდების გაცნობა აღმზრდელებისთვის (არანაკლებ 14 საათი):
o	ოჯახთან ერთად ბავშვის საგანმანათლებლო დაწესებულებაში ტრანზიციის გეგმის შემუშავება, ადაპტაციაში მხარდაჭერა;
o	მიმღები დაწესებულების პერსონალთან თანამშრომლობა ბავშვის ძლიერი მხარეებისა და საჭიროებების გაცნობის, ერთობლივი სამუშაო გეგმისა და სტრატეგიების შემუშავების გზით;
o	შემთხვევის მართვის მთლიანი ციკლის განხილვა შემუშავებული დოკუმენტების განხილვა, მომსახურების სტანდარტთან თანხვედრის განსაზღვრა, თვითშეფასება.

გამოყენებული სწავლების მეთოდოლოგია:
•	ინტერაქტიული ლექცია;
•	სასწავლო მასალების დემონსტრირება;
•	პრეზენტაცია;
•	დისკუსია;
•	ქმედებაზე ორიენტირებული სწავლება;
•	როლური თამაშები;
•	პრაქტიკული მაგალითების დემონსტრირება;
•	პრაქტიკული სავარჯიშოები;
•	პრაქტიკული მეცადინეობა;
•	გუნდური და ინდივიდუალური სავარჯიშოები;
•	თვითრეფლექსია;

შეფასება
განმავითარებელი - 4 შუალედური შეფასება თითოეული თემატიკის დასრულების შემდეგ, რომლის დროსაც გამოყენებული იქნება გამოკითხვა, რეფლექსია, შემთხვევის ანალიზი და განხილვა.   
განმსაზღვრელი - 1 საბოლოო შეფასება, რაც მოიცავს: ა) თეორიული ცოდნის შეფასებას ტესტირების საფუძველზე და ბ) პრაქტიკული უნარ-ჩვევების შეფასებას, რაც მოიცავს: კონკრეტული ქეისის შეფასების, საჭიროებების იდენტიფიცირების, ჩარევის გეგმის შედგენის და ჩარევის სტრატეგიებისა და მეთოდების დეტალური აღწერის შეფასებას. 

სწავლის დროს მიღებული გამოცდილება საშუალებას უნდა აძლევდეს მონაწილეს, კურსის დასრულებისთანავე დაიწყოს მუშაობა/პრაქტიკული საქმიანობა ბავშვთა ადრეული განვითარების ხელშეწყობის ქვეპროგრამის სახელმწიფო სტანდარტის შესაბამისად.